- 4857 Sayılı İş Kanunu, Kanunlar
- 22 Şubat 2025
İş Kanunu 25. Madde
İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı
Madde 25 – Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I- Sağlık sebepleri:
a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.
b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.
(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.
II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.
e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.
f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
III- Zorlayıcı sebepler:
İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.
IV- İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.
İşçi feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadığı iddiası ile 18, 20 ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir.
İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkı
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesi, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme hakkını düzenler. Bu madde, işverenin bazı durumlarda iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak feshedebilmesine imkan tanır.
Madde 25'in Temel Unsurları
4857 sayılı İş Kanunu madde 25’in temel unsurlarını şu şekilde izah edebiliriz. Buna göre;
- Haklı Nedenle Fesih: İşveren, Kanunda belirtilen haklı nedenlerden birinin varlığı halinde iş sözleşmesini derhal feshedebilir.
- Tazminat Hakkı: Haklı nedenle fesih durumunda, işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.
Madde 25, işverenin haklı nedenle fesih hakkını dört ana başlık altında düzenler. Bunlar aşağıda detaylıca izah edilmiştir.
I. Sağlık Sebepleri
Sağlık sebepleri; İşçinin kendi kastından veya derhal düzeltilmesine rağmen doktor raporuyla belirlenen hastalık veya sakatlığı yüzünden işine üç günden fazla devam edememesi.
II. Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri haller;
- İşçi, işveren veya işverenin ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler veya davranışlarda bulunursa.
- İşçi, işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve iftiralarda bulunursa.
- İşçi, işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunursa.
- İşçi, işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmezse.
- İşçi, yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar ederse.
- İşçi, kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürürse veya işyerinin malı olan veya başkasına ait olup da işyerinde bulunan makineleri, araç ve gereçleri veya başka şeyleri kasıtlı olarak veya dikkatsizlikle zarar görürse.
III. Zorlayıcı Sebepler
Zorlayıcı sebepler; İşçiyi bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan bir zorlayıcı sebep ortaya çıkarsa zorlayıcı sebep sayılır.
IV. İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması
İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17. maddede sayılan bildirim önellerini aşması durumunda işveren iş sözleşmesini derhal feshedebilir.
Madde 25 Önemli Hususlar Nelerdir?
İş Kanunu madde 25’in önemli hususları şunlardır.
- Haklı Nedenin İspatı: İşveren, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia ediyorsa, bu durumu ispat etmekle yükümlüdür.
- Fesih Bildirimi: İşveren, haklı nedenle fesih kararını işçiye bildirmelidir.
- Kıdem Tazminatı: Haklı nedenle fesih durumunda, işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesi, işverenin haklı nedenle fesih hakkını düzenleyerek, iş hayatında düzenin ve verimliliğin sağlanmasına katkıda bulunur. Bu madde, işverenin bazı durumlarda iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak feshedebilmesine imkan tanır.