- 4857 Sayılı İş Kanunu, Kanunlar
- 22 Şubat 2025
İş Kanunu 24. Madde
İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı
Madde 24 – Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I. Sağlık sebepleri:
a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.
d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.
e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.
III. Zorlayıcı sebepler:
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi, işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkını düzenler. Bu madde, işçinin bazı durumlarda iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak feshedebilmesine imkan tanır.
Madde 24'ün Temel Unsurları
Madde 24’ün temel unsurları şu şekilde izah edilebilir. Buna göre;
- Haklı Nedenle Fesih: İşçi, Kanunda belirtilen haklı nedenlerden birinin varlığı halinde iş sözleşmesini derhal feshedebilir.
- Tazminat Hakkı: Haklı nedenle fesih durumunda, işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
Madde 24, işçinin haklı nedenle fesih hakkını üç ana başlık altında düzenler. Bunlar aşağıda detaylıca açıklanmıştır.
I. Sağlık Sebepleri
Sağlık sebepleri;
- İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
- İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
II. Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri haller;
- İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
- İşveren işçinin veya ailesinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
- İşveren veya işveren vekili işçiye karşı suç işler veya işçiyi tahrik ederek suç işlemesine neden olursa.
- İşveren işçinin bir yakınına karşı suç işlerse.
- İşveren işçiyi başka bir işçiye veya üçüncü kişiye karşı cinsel tacizde bulunmaya teşvik eder veya buna göz yumarsa.
III. Zorlayıcı Sebepler
Zorlayıcı sebepler; İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkının Önemli Hususları
İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkının önemli hususları şu şekildedir. Bunlar;
- Haklı Nedenin İspatı: İşçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia ediyorsa, bu durumu ispat etmekle yükümlüdür.
- Fesih Bildirimi: İşçi, haklı nedenle fesih kararını işverene bildirmelidir.
- Kıdem Tazminatı: Haklı nedenle fesih durumunda, işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi, işçinin haklı nedenle fesih hakkını düzenleyerek, işçinin iş güvencesini korumayı ve iş hayatında adaletin sağlanmasına katkıda bulunur. Bu madde, işçinin bazı durumlarda iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız olarak feshedebilmesine imkan tanır.