- 4857 Sayılı İş Kanunu, Kanunlar
- 16 Mart 2025
İş Kanunu 53. Madde
Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Süreleri
Madde 53 – İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
- a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
- b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
- c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
Az olamaz. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/5 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.
Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.
İş Kanunu’nun 53. maddesi, işçilere yıllık ücretli izin hakkı ile izin sürelerini düzenlemektedir. Bu madde, çalışanların dinlenme haklarını güvence altına almak amacıyla getirilmiştir.
Yıllık Ücretli İzin Hakkı : İşçilerin, çalışma sürelerine göre belirlenen yıllık ücretli izin hakları bulunmaktadır. Yıllık izin süreleri, işçinin çalışma süresine göre değişiklik göstermektedir.
İzin Süreleri :
- 1 yıl (1-5 yıl arası hizmet süresi olanlar için): 14 gün.
- 5 yıl ve daha fazla (5-15 yıl arası hizmet süresi olanlar için): 20 gün.
- 15 yıl ve daha fazla hizmet süresi olanlar için: 26 gün.
İzin Kullanımı : İşçiler, yıllık ücretli izinlerini işverenleri ile mutabık kalarak kullanmalıdır. İşveren, işçilerin izin taleplerini makul bir şekilde değerlendirmekle yükümlüdür.
İzin Ücreti : Yıllık izin dönemi boyunca işçinin alacağı ücret, izin süresindeki normal ücreti ile aynıdır. İşçi, izin hakkını kullandığı süre boyunca çalışmadığı günler için ücret almaya devam eder.
Devamsızlık ve İzin Hakkının Kaybı : İzin hakları, ertelemelerle veya devamsızlıklarla kaybolmaz; ancak işçi, yasaya uygun bir şekilde izin hakkını kullanmazsa, bu haklarını kullanma konusunda sınırlamalara maruz kalabilir.
Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Süreleri
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesi, işçilerin yıllık ücretli izin hakkını ve bu iznin süresini düzenlemektedir. Bu madde, işçilerin dinlenme hakkını korumayı ve çalışma hayatında dengeyi sağlamayı amaçlar.
Madde 53'ün Temel Unsurları
Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Sürelerinin temel unsurları şunlardır.
- Yıllık İzin Hakkı: Madde, işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verileceğini belirtir. Yani, bir işçinin yıllık izne hak kazanabilmesi için, o işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekmektedir.
- İzin Süreleri: Madde, yıllık ücretli izin sürelerini işçinin yaşına ve çalışma süresine göre belirler. Buna göre:
- Yirmi günden az olamaz: On sekiz yaş ve daha küçük işçilerle elli yaş ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
- Diğer işçiler için: Diğer işçiler için yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresine göre değişir: Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlar için on dört gün, Beş yıldan on beş yıla kadar (on beş yıl dahil) olanlar için yirmi gün, On beş yıldan daha fazla olanlar için yirmi altı gündür.
- İzin Hakkından Vazgeçilemez: Madde, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceğini belirtir. Bu, işçilerin bu haklarını kullanmaktan feragat edemeyeceği anlamına gelir.
- Mevsimlik İşler: Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
Madde 53'ün Önemli Noktaları
4857 sayılı iş kanunu madde 53’nin önemli noktaları şu şekildedir. Buna göre;
- İşçinin Dinlenme Hakkı: Madde, işçilerin dinlenme hakkını korumayı amaçlar. Yıllık ücretli izin, işçilerin fiziksel ve zihinsel olarak dinlenmeleri ve sosyal aktivitelerde bulunmaları için önemli bir fırsattır.
- Ücretli İzin: Madde, yıllık iznin ücretli olduğunu belirtir. Bu, işçilerin izin süresince de gelir elde etmelerini sağlar.
- Yaşa ve Hizmet Süresine Göre İzin: Madde, işçilerin yaşına ve hizmet süresine göre farklı izin süreleri öngörerek, işçilerin ihtiyaçlarına uygun bir düzenleme yapmayı amaçlar.
Netice olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesi, işçilerin yıllık ücretli izin hakkını ve bu iznin süresini düzenleyerek, işçilerin dinlenme hakkını korumayı ve çalışma hayatında dengeyi sağlamayı amaçlar. Madde, işçilerin yaşına ve hizmet süresine göre farklı izin süreleri öngörerek ve izin hakkından vazgeçilemeyeceğini belirterek, işçilerin haklarını güvence altına alır.