- 4857 Sayılı İş Kanunu, Kanunlar
- 16 Şubat 2025
İş Kanunu 3. Madde
İşyerini Bildirme
Madde 3 – Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren, işyerinin unvan ve adresini, çalıştırılan işçi sayısını, çalışma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adını ve soyadını yahut unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin adı, soyadı ve adreslerini bir ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır.
(Değişik ikinci fıkra: 15/5/2008-5763/1 md.) Bu Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasına göre iş alan alt işveren; kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlüdür. Bölge müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgeler gerektiğinde iş müfettişlerince incelenir. İnceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporu işverenlere tebliğ edilir. Bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz iş günü içinde işverenlerce yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. (Değişik beşinci cümle: 16/9/2014-6552/1 md.) İtiraz üzerine görülecek olan dava basit yargılama usulüne göre dört ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi hâlinde Yargıtay altı ay içinde kesin olarak karar verir. Kamu idarelerince bu raporlara karşı yetkili iş mahkemelerine itiraz edilmesi ve mahkeme kararlarına karşı diğer kanun yollarına başvurulması zorunludur. Rapora otuz iş günü içinde itiraz edilmemiş veya mahkeme muvazaalı işlemin tespitini onamış ise tescil işlemi iptal edilir ve alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.[1][2]
(Ek fıkra:11/6/2003-4884/10 md.) Ancak, şirketlerin tescil kayıtları ise ticaret sicili memurluklarının gönderdiği belgeler üzerinden yapılır ve bu belgeler ilgili ticaret sicili memurluğunca bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ilgili bölge müdürlüklerine gönderilir.
(Ek fıkra: 15/5/2008-5763/1 md.) Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulması, bildirimi ve işyerinin tescili ile yapılacak sözleşmede bulunması gerekli diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
[1] 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “altı iş günü” ibareleri “otuz iş günü” şeklinde değiştirilmiştir.
[2] 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkranın beşinci cümlesinin değiştirilmesi hüküm altına alınmış olmakla birlikte, iki cümle şeklindeki düzenleme yerine işlenmiştir.
İş Kanunu Madde 3’ün Önemi
4857 sayılı İş Kanunu’nun 3. maddesi, işyerinin tanımını yapar ve işverenlerin işyerini bildirme yükümlülüğünü düzenler. Bu madde, Kanun’un uygulanması ve işçi haklarının korunması açısından büyük önem taşır.
Madde 3'ün Temel Unsurları Nelerdir?
4857 Sayılı İş Kanunu madde 3’ün temel unsurlarını şu şekilde sıralayabiliriz. Buna göre;
- İşyeri Tanımı: İş Kanunu’na göre işyeri, işin yapıldığı yerdir. İşyeri, sadece binadan ibaret değildir; aynı zamanda iş organizasyonu, araç ve gereçler de işyerinin bir parçasıdır. İşyeri, işverenin işçileri çalıştırdığı ve işin yürütüldüğü her türlü yerdir.
- Bildirim Yükümlülüğü: İşverenler, işyerini kurduklarında, devraldıklarında, çalışma konusunu değiştirdiklerinde veya faaliyetine son verdiklerinde, bu durumu bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bildirmek zorundadırlar. Bu bildirimde, işyerinin unvanı, adresi, çalıştırılan işçi sayısı, çalışma konusu gibi bilgiler yer alır.
İş Kanunu Madde 3’ün Unsurları Nelerdir?
4857 sayılı iş kanunu madde 3’ün önemli unsurlarını şu şekilde sıralayabiliriz. Buna göre;
- İşyerinin Kapsamı: İşyeri tanımı oldukça geniştir. Bir fabrika, bir ofis, bir mağaza, bir şantiye, hatta bir araç bile işyeri olabilir. Önemli olan, işin burada yürütülmesidir.
- Bildirimin Önemi: İşyerinin bildirilmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın işyerlerini takip etmesini ve işçi haklarının korunmasını sağlamak açısından önemlidir. Bildirim sayesinde, işyerindeki çalışma koşulları, iş güvenliği önlemleri gibi hususlar denetlenebilir.
- İşverenin Sorumluluğu: İşveren, işyerini zamanında ve doğru bir şekilde bildirmekle yükümlüdür. Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenler hakkında idari para cezası uygulanabilir.
Madde 3’ün Önemli Hususları Nelerdir?
İş kanunu madde 3’ün önemli hususlarını şu şekilde sıralayabiliriz. Buna göre;
- Alt İşverenlik: Alt işverenler de kendi işyerlerini bildirmekle yükümlüdürler. Alt işveren, asıl işverenden iş alan ve kendi işçilerini çalıştıran gerçek veya tüzel kişidir.
- Geçici İş İlişkisi: Geçici iş ilişkisi kuran işverenler de bu durumu bildirmekle yükümlüdürler. Geçici iş ilişkisi, işverenin işçiyi geçici olarak başka bir işverene devretmesi durumudur.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 3. maddesi, işyerinin tanımını yaparak ve işverenlere bildirim yükümlülüğü getirerek, işçi haklarının korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için önemli bir temel oluşturur. İşverenlerin bu yükümlülüğe uyması, hem kendi sorumluluklarını yerine getirmeleri hem de işçilerin haklarının korunması açısından önemlidir.