- 4857 Sayılı İş Kanunu, Kanunlar
- 2 Mart 2025
İş Kanunu 45. Madde
Saklı Haklar
Madde 45 – Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz.
Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.
Saklı Haklar Kavramı
4857 sayılı İş Kanunu’nun 45. maddesi, işçilerin bazı temel haklarını koruma altına alır ve bu haklara aykırı sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğunu belirtir. Bu madde, işçilerin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerdeki hakları, ücretli izinleri ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin hakları gibi konularda güvence sağlar.
Madde 45'in Temel Unsurları
İş kanunu madde 45’in temel unsurlarını şu şekilde sıralayabiliriz. Buna göre;
- Aykırı Hüküm Yasağı: Madde, toplu iş sözleşmeleri veya iş sözleşmelerine, işçilerin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerdeki haklarına, ücretli izinlerine ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulmasını yasaklar. Bu, işçilerin bu temel haklarının sözleşmelerle kısıtlanamayacağı anlamına gelir.
- Daha Elverişli Haklar Saklıdır: Madde, işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış hakların saklı olduğunu 1 belirtir. Yani, işçilere kanun, sözleşme veya gelenek yoluyla daha iyi haklar tanınmışsa, bu haklar korunmaya devam eder.
İş Kanunu Madde 45’in Önemli Noktaları
4857 sayılı iş kanunu madde 45’in önemli noktalarını şu şekilde tasnif edebiliriz. Buna göre;
- İşçinin Korunması: Madde, işçilerin temel haklarını koruyarak, işverenlerin bu hakları kısıtlamasını engellemeyi amaçlar.
- Sözleşme Özgürlüğü Sınırı: Madde, sözleşme özgürlüğüne bir sınır getirerek, işçilerin bazı temel haklarının sözleşmelerle dahi ortadan kaldırılamayacağını veya kısıtlanamayacağını belirtir.
- Kazanılmış Hakların Korunması: Madde, işçilerin kanun, sözleşme veya gelenek yoluyla elde ettiği kazanılmış hakların korunacağını vurgular.
Netice olarak; İş Kanunu’nun 45. maddesi, işçilerin temel haklarını koruma altına alarak, bu haklara aykırı sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğunu belirtir. Bu madde, işçilerin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerdeki hakları, ücretli izinleri ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin hakları gibi konularda güvence sağlar. Aynı zamanda, işçilere daha elverişli haklar tanıyan kanun, sözleşme veya geleneklerin de korunacağını vurgular.