Madde 34 – Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.
Ücretin Gününde Ödenmemesi
4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesi, işçinin ücretinin zamanında ödenmemesi durumunda işçiye tanınan hakları düzenler. Bu madde, işçinin emeğinin karşılığını almasını güvence altına almayı ve ücret ödeme konusunda işverenleri teşvik etmeyi amaçlar.
Madde 34'ün Temel Unsurları
İş kanunu madde 34’ün temel unsurları şu şekildedir. Buna göre;
Ödeme Günü: Ücret, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen günde ödenmelidir.
Gecikme Durumu: Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.
Faiz Uygulanması: Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Ücretin Zamanında Ödenmesi
İşveren, işçinin ücretini iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen günde ödemekle yükümlüdür. Ücretin zamanında ödenmesi, işçinin temel geçim kaynağını güvence altına alır.
İş Görme Borcundan Kaçınma Hakkı
Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Ancak, bu durumun grev olarak nitelendirilemeyeceği de belirtilmiştir. Bu nedenle, işçinin bu hakkını kullanması, iş sözleşmesini feshetme hakkı doğurmaz.
Faiz Uygulaması
Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu, işverenin ücreti zamanında ödemesini teşvik etmeyi amaçlar.
Ücretin Gününde Ödenmemesinde Önemli Hususlar
Ücretin gününde ödenmemesinde önemli hususlar şu şekildedir. Buna göre;
Mücbir Neden: Mücbir neden, öngörülemeyen ve engellenemeyen olaylardır. Örneğin, doğal afetler, savaş, salgın hastalıklar gibi durumlar mücbir neden olarak kabul edilebilir.
İşçinin Hakları: İşçi, ücretinin zamanında ödenmemesi durumunda, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir, geciken ücreti faiziyle birlikte talep edebilir ve iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.
Netice olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesi, işçinin ücretinin zamanında ödenmemesi durumunda işçiye tanınan hakları düzenleyerek, işçinin emeğinin karşılığını almasını güvence altına almayı ve ücret ödeme konusunda işverenleri teşvik etmeyi amaçlar. Bu madde, iş hayatında adaletin ve eşitliğin sağlanmasına katkıda bulunur.