- 4857 Sayılı İş Kanunu, Kanunlar
- 22 Şubat 2025
İş Kanunu 21. Madde
Geçersiz Sebeple Yapılan Feshin Sonuçları
Madde 21 – İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler.
Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.
(Ek fıkra: 12/10/2017-7036/12 md.) Mahkeme veya özel hakem, ikinci fıkrada düzenlenen tazminat ile üçüncü fıkrada düzenlenen ücret ve diğer hakları, dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler.
İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir.
İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.
(Ek fıkra: 12/10/2017-7036/12 md.) Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların, işçinin işe başlatılması konusunda anlaşmaları hâlinde;
- a) İşe başlatma tarihini,
- b) Üçüncü fıkrada düzenlenen ücret ve diğer hakların parasal miktarını,
- c) İşçinin işe başlatılmaması durumunda ikinci fıkrada düzenlenen tazminatın parasal miktarını,
belirlemeleri zorunludur. Aksi takdirde anlaşma sağlanamamış sayılır ve son tutanak buna göre düzenlenir. İşçinin kararlaştırılan tarihte işe başlamaması hâlinde fesih geçerli hâle gelir ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.
Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri sözleşmeler ile hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yönde sözleşme hükümleri geçersizdir.
İşe İade ve Sonuçları Nelerdir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi, işverenin geçersiz sebeple iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işçinin işe iadesini ve bu durumun sonuçlarını düzenler. Bu madde, işçinin iş güvencesini korumayı amaçlar ve işverenin keyfi fesihlerinin önüne geçmeyi hedefler.
Madde 21'in Temel Unsurları Nelerdir?
4857 sayılı İş Kanunu madde 21’in temel unsurlarını şu şekilde tasnif edebiliriz. Buna göre;
- Geçersiz Fesih: Mahkeme veya özel hakem tarafından feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
- İşe Başlatmama Tazminatı: İşveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, işçiye en az dört ay ve en çok sekiz ay ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.
- Boşta Geçen Süre Ücreti: İşçi, işe iade davası açtığı ve işe başlatılmadığı dönem için en çok dört aya kadar olan ücretini talep edebilir.
Geçersiz Fesih Kararı Nedir?
Mahkeme veya özel hakem, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığına karar verirse, fesih geçersiz sayılır. Bu durumda, işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
İşe Başlatma Yükümlülüğü
İşveren, mahkeme kararını yerine getirerek işçiyi bir ay içinde işe başlatmalıdır. Aksi halde, işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü olur.
İşe Başlatmama Tazminatı Miktarı Ne Kadar?
İşe başlatmama tazminatının miktarı, işçinin kıdemi, fesih sebebinin ağırlığı gibi faktörler dikkate alınarak belirlenir. Ancak, bu tazminat, işçinin en az dört ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında olabilir.
Boşta Geçen Süre Ücreti Nedir?
İşçi, işe iade davası açtığı ve işe başlatılmadığı dönem için ücret talep edebilir. Ancak, bu ücret, en çok dört aylık ücret tutarında olabilir.
Madde 21 Önemli Hususlar Nelerdir?
4857 Sayılı İş Kanunu madde 21’in önemli hususlarını şu şekilde sıralayabiliriz. Buna göre;
- İşverenin Takdir Hakkı: İşveren, mahkeme kararını yerine getirerek işçiyi işe başlatmak zorundadır. Ancak, işveren, işe başlatmama tazminatını ödeyerek işçiyi işe başlatmaktan kaçınabilir.
- İşçinin Hakları: İşçi, işe başlatılmadığı takdirde, hem işe başlatmama tazminatına hem de boşta geçen süre ücretine hak kazanır.
Sonuç olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi, işverenin geçersiz sebeple iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işçinin işe iadesini ve bu durumun sonuçlarını düzenleyerek, işçinin iş güvencesini korumayı amaçlar.